Te jesh i lire
Vjeshte 2001. Dardani, Prishtine. Nga dritarja e apartamentit tone shikoja pallatet e larte qe dukej sikur me flisnin historite e luftes. Kishte raste kur me dukej sikur degjoja ankthin qe qyteti kishte kaluar. Patrullat dhe makinat e KFOR te benin te ndiheshe sikur po jetoje nje nga ato filmat me aksion te Hollivudit. Skena behej me interesante kur ndonje kolone serbesh te mbetur pas lufte, kalonte i shoqeruar nga nje patrulle para e nje prapa. Une i shikoja me kersheri dhe shpesh mendoja se cfare ndienin ata dhe cfare i mbante te jetonin te izoluar, ne nje vend ku ishin te padeshiruar dhe ku prezenca e tyre ngjallte kujtime te hidhta e te tmerrshme dhe nje ndjenje te forte per drejtesi.
E une qe ndonjehere e gjeja veten te kapur mes dy paleve, ndersa gezohesha qe dielli kishte lindur per nje pale, por ndjeja dhimbjen njerezore te humbjes se atyre qe dielli u kishte perenduar. Disa kishin fituar endrren e lirine e shumepritur. Te tjeret kishin humbur te shkuaren, te tashmen dhe lirine e tyre. Ata kishin mbetur midis sepse askush nuk i donte me, as ata qe ishin lenduar e kishin vuajtur aq shume prej tyre, por as ata te tjeret te tokes meme qe u thoshin se nuk duhet te braktisnin “Jeruzalemin”. Nje miku yne me shume guxim ne nje takim te madh me studente, akademike e profesore, tha se kishte shprese per falje, kishte shprese per pajtim, kishte shprese per paqe. E ajo shprese, falje, pajtim ishin lidhur ngushte ne mesazhin me paqtues dhe trasnformues qe historia njerezore ka njohur ndonjehere, sepse historia qe percillte ai mesazh ishte historia e pajtimit, te faljes se gjakut, te dhenies se nje jete te re. Nuk e di nese ishte me vend, nese ishte koha e duhur, por di qe nuk do t’i ndryshoja asnje presje. Mua vete m’u desh te prisja ndersa tmerre te patreguara me pare per shoket e familjaret e vrare barbarisht, me therrnin ne zemer dhe mesova se shpesh gjeja me e mencur qe mund te beja ishte te degjoja dhe te prisja kohen.
Sot historite e luftes jane qetesuar nga dhimbja e forte dhe jane kthyer ne histori krenarish per heronjte e rene per liri. Brezi i ri nuk i njeh dhe pyet eterit t’u tregoje per kete lufte te tmerrshme, pse u be dhe kush e beri. Sot festohet liria dhe aroma e saj ka mbushur cdo zemer e familje shqiptare. Liria eshte e pacmuar, ajo kushton. Ajo erdhi me shume sakrifice. U nenshkrua me gjak. Paralelizem i plote i lirise me te thelle, asaj te shpirtit njerezor, qe na ben apel sot per te mos e anashkaluar. Sepse pa ate liri, cdo lloj lirie tjeter eshte e zbehte dhe e paplote.
